1- استادیار، گروه قرآنپژوهی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران. ، saeeddavoodee@gmail.com 2- دکتری مدرسی معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده: (1086 مشاهده)
در آیه ۳۴ سوره نساء، شیوه مواجهه با «نشوز» زنان بیان شده است. جمعی از مفسران و فقها، نشوز را به معنای ترک تمکین زن دانسته و مراتب برخورد با آن را مرتبط با ترک تمکین میدانند. این دیدگاه با چالشهایی روبهروست؛ ازجمله ناسازگاری با گستره معنای قوامیت که فراتر از تمکین است. همچنین، تنبیه زوجه تارک تمکین به وسیله «هجر در مضجع» نمیتواند برای وی ناخوشایند باشد. از دیدگاه نگارندگان، با توجه به قرائن متعدد از جمله شأن نزول، معنای قوامیت و گستره آن، سیاق آیه در ضمن سیاق سوره، قرائن مربوط به واژگان آیه، تقسیم زنان به قانت و ناشز در برابر قوامیت شوهر، روایات مستند به آیه، روایاتی که مرد را قیّم بر زن قرار داده، روایات نکوهشگر مردان فرمانبر زنان و روایاتی که ضرب را به موارد غیرتمکین گسترش دادهاند، معنای نشوز فراتر از ترک تمکین است. این پژوهش میکوشد بر مبنای دادههای کتابخانهای و با رویکرد تحلیلی ـــ توصیفی اثبات کند که مقصود از نشوز، طغیان و شورشگری زوجه در برابر قوامیت و مدیریت زوج است، نه صرف ترک تمکین. با این تفسیر، حکیمانگی مراتب سهگانه مقابله با نشوز در قرآن کریم روشن میشود.
DAVOODI S, toradyioon N. An interpretative rereading of the concept of Noshuz (wife recalcitrance) in light of the verse of Qawwamiyyat. مطالعات تفسیری 2025; 16 (62) : 1 URL: http://tafsir.maaref.ac.ir/article-1-3466-fa.html
داودی لیمونی سعید، ترادیون نرگس. بازخوانی تفسیری مفهوم نشوز زن در پرتو آیه قوّامیّت. نشریه علمی مطالعات تفسیری. 1404; 16 (62) :9-34
.jpg)
