1- دانشجو دکتری، مدرسی معارف قرآن و حدیث، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران. ، fazeli.alireza14@gmail.com 2- استادیار، گروه معارف قرآن و حدیث، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.
چکیده: (1177 مشاهده)
یکی از رویکردهای مدرن در حوزه فهم و تفسیر قرآن، مطالعه ساختارهای نظم قرآن کریم با بهرهگیری از روشهای نوین است. در این میان، پژوهشهای مبتنی بر «نظم متقارن» جایگاه ویژهای یافتهاند. این مقاله با روش توصیفی ـــ تحلیلی، به بررسی رویکرد «ریموند فرین» ـــ قرآنپژوه معاصر ـــ در تحلیل تفسیر بلاغی سوره آلعمران میپردازد. در این راستا، ابتدا مفهوم نظم متقارن معرفی شده و سپس دیدگاه فرین در خصوص ساختار این سوره بیان و نقد و بررسی گردیده است. ریموند فرین، سوره آلعمران را به هفت بخش تقسیم کرده و میان بخشهای مختلف، بر اساس ساختار دایرهای یا ترکیب حلقوی، ارتباط برقرار نموده و مدلی کلی و فراگیر از ارتباط اجزای سوره ارائه داده است. با این حال، دیدگاه وی در تحلیل ساختاری سوره آلعمران با انتقاداتی مواجه است: نخست آنکه مدل پیشنهادی او بسیار مختصر است و میبایست به جزئیات متنوعتری توجه میشد. دوم، عدم تبیین مبانی تقسیمبندی بخشها؛ سوم، ناکافی بودن شواهد ارائهشده برای اثبات تقارن در بخشهای C و C′؛ چهارم، غفلت از اشاره به برخی تقارنهای لفظی و محتوایی در بخشهای A و A′؛ و سرانجام، تمرکز صرف بر ترکیب حلقوی و مضمونی و بیتوجهی به ترکیب خطی، لغوی و نقش تکرار واژگان که در فهم ترکیب مضمونی سوره بسیار مؤثر است. با این همه، فرین بر حفظ ترتیب موجود آیات و سورههای قرآن کریم تأکید دارد.
fazeli A, mansouri M, Majd M A. A Study of Rhetorical Interpretation in the Theory of Symmetrical Order in the Structure of Surah Al-Imran. مطالعات تفسیری 2025; 16 (62) : 7 URL: http://tafsir.maaref.ac.ir/article-1-3260-fa.html
فاضلی علیرضا، منصوری محمدهادی، مجد فقیهی محمدعلی. بررسی تفسیر بلاغی در نظریه نظم متقارن در ساختار سوره آل عمران. نشریه علمی مطالعات تفسیری. 1404; 16 (62) :191-218
.jpg)
