[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: مقاله های شماره47 پاییز 1400 ( آماده انتشار) ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
بازشناسی مفهوم قرآنی «قرض حسن» تحلیل افزوده شدن «قرض الحسنه» به مصادیق «قرض حسن» در روایات
عبدالهادی فقهی زاده
دانشگاه تهران
چکیده:   (307 مشاهده)
امروزه مفهوم «قرض الحسنه» به معنای مالی است که در قالب وام با توقع بازپس­گرفتن آن پس از مدتی مشخص به افراد پرداخت می­شود، امّا مطالعه آیات قرآن کریم و احادیث معصومان(ع) نشان می­دهد که ترکیب وصفی قرآنی «قرض حسن» که ترکیب «قرض الحسنه» نیز برگرفته از آن است، مفهومی عام­تر است و به مبادلات مالی اختصاص ندارد. توجه به معنای لغوی، سیاق آیات قرآن کریم و توجه به مفاهیم جانشین و همنشین آن در قرآن کریم نشان می­دهد که «قرض حسن» مفهومی عام است و «انفاق»، «صدقه»، «جهاد با مال و جان» هر آنچه را مؤمنان به قصد کسب رضایت الهی و تقرّب به خدا به دیگری می­بخشند و عوضی برای آن مطالبه نکنند در برمی­گیرد و طبعاً از آنجا که این مفاهیم در معامله با خداوند معنا پیدا می­کنند، بازپس گرفتن عوض از افراد ذی­نفع در آنها مطرح نیست. از سوی دیگر مروری بر تاریخ تشریع حاکی از آن است که ائمه(ع) در مفهوم قرآنی «قرض حسن» توسعه معنایی ایجاد کرده­اند؛ به این معنا که پس از گذر از عصر نزول و در عصر ائمّه(ع)، مفهوم قرآنی «قرض حسن» در عین برخورداری از بار معنایی خود به تدریج، در مفهوم قرض­الحسنه امروزی نیز به کار رفته است؛ چنان­که غالباً در معنای اعطای وام به دیگری در قبال برگرداندن آن بدون مطالبه سود استعمال شده و افزون بر آن مثلاً شامل مفهوم پرداخت صله به امام(ع) نیز می­شده است. این توسعه خواه ناخواه مصداق مهم جدیدی را در کنار مصادیق قرآنی این مفهوم مانند صدقه و انفاق نشانده و عملاً دایره مصادیق قرآنی «قرض حسن» را توسعه داده است. آنگاه در دوران معاصر، اندک اندک مفهوم «قرض حسن» به مصداق جدید؛ یعنی قرض الحسنه مصطلح، محدود و مُضَیَّق شده است.
واژه‌های کلیدی: قرض حسن، قرض الحسنه، انفاق، صدقه، جهاد مالی و جانی
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/10/28 | پذیرش: 1399/5/1 | انتشار: 1400/4/28
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی مطالعات تفسیری Journal of The Holy Quran And Islamic Texts
Persian site map - English site map - Created in 0.08 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4331