۶ نتیجه برای عباسی
مهناز عباسی، فریده بهرامی،
دوره ۷، شماره ۲۸ - ( زمستان ۱۳۹۵ )
چکیده
چیستی ملکوت و مسائل مرتبط با آن، محل بحث مفسران و قرآنپژوهان بوده است. منشأ آن آیات ۸۳ یس، ۸۸ مومنون، ۷۵ أنعام و ۱۸۵ أعراف است که بهصراحت از ملکوت سخن گفته است، همین امر سبب بهوجود آمدن دیدگاههای گوناگونی درباره ملکوت شده است. مقاله حاضر در تلاش است«چیستی ملکوت» و مسائل مرتبط با آن را، نخست از منظر آیات قرآن بررسی نماید و سپس به تبیین و بررسی مهمترین دیدگاهها در این زمینه بپردازد. در تفسیر ملکوت سه دیدگاه در میان مفسران مطرح است، ملکوت جنبه عمومی شهود است، ملکوت امر باطنی است و ملکوت مقام قربِ مختص به اولیای الهی است. دیدگاه دوم، افزون بر ارائه تفسیری روشن، جامع و قابل حمل بر آیات ملکوت، با در نظر گرفتن معنای عینی برای واژه ملکوت از حمل آن بر معنای اعتباری جلوگیری نموده است. از نگاه این دیدگاه، ملکوت امری باطنی در نظام عرش الهی است که از آن به چهره انتساب اشیاء به خدای متعال بهلحاظ ارتباط تدبیری میان آنها تعبیر میشود و با مفاهیم امر الهی، هدایت، امامت، یقین و عرش مرتبط است.
حسن عباسی، سید محمدباقر حجتی،
دوره ۹، شماره ۳۴ - ( تابستان ۱۳۹۷ )
چکیده
آیه مودّت از آیات عقیدتی بسیار مهم و اختلافی میان تفاسیر فریقین است. بسیاری از مفسران أهل سنت و برخی از تفاسیر شیعه به جهت اعتقاد به عدم درخواست أجر دنیوی از سوی أنبیاء گذشته، درخواست أجر برای پیامبر اسلام’ را بعید دانستهاند. بهنظر میرسد تفاسیر فریقین از توجه به سیاق حاکم در داستان حضرت إبراهیم که آیین حنیف را مقدم و دین اسلام را تالی آن میداند، غفلت ورزیدهاند؛ زیرا در آن داستان خدای متعال درخواست إمامت از سوی آن حضرت بر ذریّه خود در آخرالزّمان را إجابت نموده و از إمامت اعطایی به ذریّه آن حضرت با عنوان أجر دنیوی و حسنه یاد کرده است، حسنهای که خدای سبحان در آیه مودّت، مصادیق آن را أهلبیت نبوّت و رسالت از ذریّه حضرت إبراهیم× در وهله نخست و عترت پیامبر إسلام’ در مرحله بعد معرفی فرموده است. با إتّخاذ چنین رویکردی و با بررسی مفهومی واژههای أجر، القربی و سیاق حاکم بر آیه مودّت، میتوان اختلافهای أساسی میان فریقین در مسئله خلافت بعد از پیامبر(ص) را پایان داد.
حسن عباسی، محمدباقر حجتی،
دوره ۱۰، شماره ۴۰ - ( زمستان ۱۳۹۸ )
چکیده
با تتبع درونمتنی مبتنی بر روش منظومهای در آیات اجر رسالت، دانسته میشود که در قرآن از امامت با عنوان «ذکر للعالمین» یاد شده است. از کنار هم نهادن آیات ناظر به امامت و اجر رسالت با استفاده از سیاق قرآنی، همترازی قرآن و عترت و وجود آخرین امام در کنار قرآن بهدست میآید. در آیات قرآن کنیه منجی ـ که ذوالقرنین باشد ـ بهصراحت آمده است و قرآن زمان آمدن وی را به آینده موکول نموده و در سوره کهف به بیان تفصیل پس از اجمال همان «ذکر للعالمین» در آیات اجر رسالت نموده و از منجی با عنوان «ذوالقرنین» یاد کرده است که با داشتن لقب «ذکر للعالمین»، احکام و عقاید فراموششده دین اسلام را به جهانیان متذکر شده و موجب هدایت مردمان غرب و شرق عالم در آخرالزمان گشته و مستضعفان عالم را از دست مستکبران نجات میدهد.
شیرین رجبزاده، مهرداد عباسی، محمدعلی ایازی،
دوره ۱۱، شماره ۴۱ - ( بهار ۱۳۹۹ )
چکیده
خبرهای غیبی انبیاء از مفاهیم پرکاربرد در قرآن کریم و عهد عتیق است. مصادیق این اخبارِ پوشیده، مشمول حوادث سه حوزه: ماقبل عصر نبی، عصر نبی و وقایع آینده میشود و کارکردهای مهمی در دو سنّت دینی اسلام و یهودیت دارد. بررسی این کارکردها در منابع قرآن و عهد عتیق نقطه هدف این مقاله است. محققان نتایج حاصل از مقایسه تطبیقی را بهصورت کارکردهای مشترک و اختصاصی در دو نوع هدایتگرا و اغواگرا تنظیم و ارائه دادهاند. أهم کارکردهای مشترک هدایتگرا تحت عنوانهای کارکردهای فردی ـ اجتماعی، تبشیری ـ تنذیری، اثباتی ـ هدایتی، دنیوی ـ اخروی، تنظیم گردیده و کارکردهای اغواگرا که بهطور عام با اهداف فریبدادن، سحر، کسب مال و قدرت است، گزارش شده است. نقش اخبار غیبی در حوزه حکومت و اعجاز، کارکرد اختصاصی اخبار غیبی محسوب شده است.
شیرین رجب زاده، مهرداد عباسی، محمدعلی ایازی،
دوره ۱۲، شماره ۴۷ - ( پاییز ۱۴۰۰ )
چکیده
محمد شحرور نواندیش معاصری است که با ارائه نظریات خاص و غیر متعارف درباره قرآن و تفسیر آن، با شکستن اصطلاحات سنتّی و با هدف سازگاری دین و تجدّد به نظریهپردازی و تفسیر نواندیشانه از قرآن دستیازیده است. وی با تکیه بر قواعدِ عدم ترادف واژگان قرآن، عطف نسق و قاعده تعریف و تنکیر؛ تعاریف جدیدی در تفسیر اصطلاحات «الکتاب»، «رسالت» و «نبوت»، «أُمُّ الکتاب»، «القرآن»، «السّبع المثانی» و «تفصیل الکتاب» ارائه میدهد. در دیدگاه سنتّی آیات به محکم و متشابه تقسیم میشود، ولی شحرور قسم سومی را با عنوان «نه محکم و نه متشابه» به این تقسیمبندی میافزاید که تأثیر مستقیمی در تفسیر قرآن دارد. در بیان وجه تمایز دیدگاه تفسیر نواندیشانه شحرور با دیدگاه سنتی، دو تفاوت مبنایی وجود دارد: یکی اینکه مبنای شحرور در تفکیک و تقسیم سهگانه آیات؛ بر پایه موضوع و محتوای آیات است، درحالیکه مبنای نگاه سنّتی، «وضوح یا ابهام در دلالت آیات» است. دوم اینکه شحرور آیات متشابه را به دو دسته «السّبع المثانی» و «القرآن» با تعریفی خاص تقسیم میکند، ولی در دیدگاه سنتی به سه دسته؛ متشابه از جهت لفظ، متشابه از جهت معنا و متشابه از هر دو جهت تقسیم میشود.
محمدرضا دربندی، سعید عباسی نیا، علیرضا غلام پور،
دوره ۱۵، شماره ۵۷ - ( بهار ۱۴۰۳ )
چکیده
یکی از مسائل مهم حوزه علوم قرآنی، تبیین و تفسیر نوع شهادت خداوند و آثار آن در آیه ۱۸ آلعمران است که در این نوشتار، رهیافتهای عقل برهانی با توجه به آثار تفسیری و قرآنی آیتالله جوادیآملی مورد بازخوانی قرار گرفت. آیتالله جوادیآملی ذیل آیه: «» متفاوت از نظر علامه طباطبایی که قائل به شهادت قولی و خبری در آیه بوده، ایشان ضمن پذیرش شهادت قولی و فعلی و احتمال انشاء در شهادت، بر شهادت عینی و ذاتی خدا تأکید داشته است. آیتالله جوادیآملی براساس نظریه بسیطالحقیقه بودن واجب، معتقد است چون واجب حق تعالی بسیط محض است، شریک ندارد و از آنجهت که مشهود محض و از پیش معلوم و معروف است، خود برای شناخت خویش کافی است تا یکتایی او نیز اثبات گردد. ایشان تصریح میکند اگر شهادت در آیه قولی یا فعلی باشد، توحید در نظام کیهانی از طریق آیات آفاق قابل استدلال است و اگر مراد از آیه، شهادت عینی یا ذاتی باشد، استدلال بر وحدت خدا از راه ذات اوست، چه عواملی در کار باشد یا نباشد، او واحد است و چون خداوند شاهدی عادل است، عدالتش بر یگانگیاش نیز دلالت مینماید؛ چنانکه در برهان صدیقین و آیه ۵۳ فُصّلت نیز چنین دریافت میشود.