fa شاخصه‌های رویکرد تفسیر عقلی شیخ طوسی با تأکید بر آیات 83 و 149 سوره أنعام تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:w_nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">توجه به مقوله عقل‌گرایی و کارکرد آن در فهم متون دینی در میان مفسران شیعه دارای قدمت بسیاری است. شیخ طوسی از پیشگامان چنین رویکردی&nbsp; است. این نوشتار پس از تعریف عقل و تحلیل مقصود رویکرد عقل‌گرایانه در تفسیر، به بررسی دلایل و زمینه‌های به ظهور رسیدن چنین گرایشی در تفسیر با تأکید بر دو آیه از آیات قرآن می</span></span><span style="font-family:w_nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:w_nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">پردازد. روشن است که مفسر برای ورود به چنین عرصه‌ای، شاخصه‌هایی را مد نظر قرار داده است. در این پژوهش به مهم‌ترین و بارزترین عناوین این&nbsp; شاخصه‌ها اشاره و سپس با محور قرار دادن مفهوم آیات 83 و 149 سوره أنعام به شرح و ذکر نمونه هر کدام پرداخته خواهد شد. وجه نوآوری این تحقیق&nbsp; کشف شاخصه‌های عقل‌گرایی در تفسیر تبیان است. از دستاوردهای مهم این پژوهش که از زمره شاخصه‌های عقل‌گرایی در دیدگاه شیخ طوسی به‌شمار می‌آید، می‌توان به مواردی مانند احتجاج و استدلال به همراه نفی تقلید در دین‌شناسی، تأویل‌گرایی به‌مثابه شاخصه بارز عقل‌گرایی در تفسیر، نقد عقلانی روایات، اجتهاد و استنباط‌های کلامی، ارائه وجوه معنایی گوناگون برای آیات و تحلیل در مباحث ادبی آیات اشاره نمود. </span></span></div> <div style="text-align: justify;">Rationalism and its effect in religious studies have a long background among Shiites` commentators. Sheikh Tusi may be regarded as one of the precedents in the field. The paper, describing reason and rational approach in commentary and relying on two verses of the Quran, has studied the grounds and appearance of the approach in commentary. It is clear that, when taking such an approach, a commentator would bring some norms into consideration. In this study, the most notable and dominant particularities have been referred to at first and then, the verses 83 and 149 of An`am with regard to some examples have been studied. what discovered in the study lies in national norms in the commentary of tebyan. Reasonability along with opposing imitation in religious studies, hermeneutics as an outstanding norm of rationalism in commentary, reasonable critique of traditions, ijtihad and theological inferences and giving various semantical modes of meaning for the verses and literal analysis may e regarded as Tusi`s particularities of rationalism.</div> آیات 83 و 149 أنعام, تفسیر عقلی, تفسیر تبیان, شیخ طوسی the Verses 83 and 149 of An`am, Rational Commentary, the Commentary Tebyan, Sheikhe Tusi 43 60 http://tafsir.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-754-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Ghasempour محسن قاسمپور ghasempour @kashanu.ac.ir 10031947532846005900 10031947532846005900 Yes University of Kashan دانشگاه کاشان Maryam Najafi Livari مریم نجفی لیواری 10031947532846005901 10031947532846005901 No University of Kashan دانشگاه کاشان