Scientific Journal Commentary Studies

fa بررسی تفسیری «وَمَا أَدْرَاکَ مَا عِلِّیُّونَ * کِتَابٌ مَرْقُومٌ * یَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ» در دیدگاه مفسران فریقین Explanatory examination of verses “ma Adraka ma’ Elliyyun”; “Kitabon Maqum”; “Yashhadohu al-Moqarrabun” in the opinion of the commentators of the Two Sects (Shiah and Sunni) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">پژوهش حاضر به تحلیل معنایی آیات ۱۹ تا ۲۱ سوره مطففین از منظر تفاسیر فریقین پرداخته و سه واژه کلیدی «عِلِّیُّون»، «کِتَابٌ مَرْقُومٌ» و «الْمُقَرَّبُونَ» را بررسی می‌کند. این پژوهش با روش توصیفی ـــ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، معنای لغوی و تفسیری این واژگان را در دیدگاه مفسران شیعه و اهل سنت تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که «عِلِّیُّون» در اغلب تفاسیر، نمادی از مقام والای نیکوکاران در آخرت و مکانی بهشتی دانسته شده است. «کِتَابٌ مَرْقُومٌ» به عنوان سندی الهی و نشانه‌ای از عدالت مطلق در ثبت اعمال انسان‌ها تفسیر شده که در جایگاهی بلند نزد خداوند نگهداری می‌شود. همچنین «الْمُقَرَّبُونَ» به فرشتگان یا افراد نیکوکاری اشاره دارد که از جایگاهی ویژه برخوردارند و بر درستی اعمال نیکوکاران گواهی می‌دهند. تحلیل این آیات، نقش کلیدی این واژگان را در تبیین مفاهیم اخلاقی و نظام ارزشی اسلام نشان می‌دهد. این پژوهش همچنین بر اشتراکات و تفاوت‌های دیدگاه‌های تفسیری شیعه و اهل سنت درباره این آیات تأکید دارد و نشان می‌دهد که اگرچه در برخی جزئیات تفاوت‌هایی وجود دارد، هر دو دیدگاه بر اصول مشترکی مانند عدالت الهی و اهمیت اعمال صالح تأکید می‌ورزند. این یافته‌ها می‌توانند به تعمیق فهم قرآنی و توسعه مطالعات تفسیری تطبیقی کمک شایانی کنند.</div> <div style="text-align: justify;">The present study analyzes the semantics of verses 19 to 21 of Surah Al-Mutaffefin from the perspective of the interpretations of the Two Sects and examines the three key words “ ‘Elliyyun” (the higher ones), "Kitabon Marqum” (the numbered book) and "al-Moqarrabun” (the ones brought close). This research, using a descriptive-analytical method and utilizing library resources, has analyzed the lexical and interpretive meaning of these terms from the perspective of Shiite and Sunni commentators. The findings show that "Elliyyun" in most interpretations is considered a symbol of the high status of the righteous in the Hereafter and a heavenly place. The "Kitabon Marqum" has been interpreted as a divine document and a sign of absolute justice in recording human actions, which is held in a high place with God. Also, "al-Moqarrabun" refers to angels or charitable individuals who have a special status and testify to the correctness of the deeds of the righteous. Analysis of these verses reveals the key role of these words in explaining the moral concepts and value system of Islam. This study also emphasizes the similarities and differences between Shia and Sunni interpretive perspectives on these verses, showing that although there are differences in some details, both perspectives emphasize common principles such as divine justice and the importance of righteous deeds. These findings can contribute significantly to deepening Quranic understanding and developing comparative interpretive studies.</div> علّیّون, کتاب مرقوم, مقرّبون, تفسیر تطبیقی. Al-‘Elliyyun, Kitab al-Marqum, Muqarrabun, comparative interpretation. 35 62 http://tafsir.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1466-1&slc_lang=fa&sid=1 Nemat Firoozi نعمت‌الله فیروزی firoozi@imamreza.ac.ir 100319475328460010968 100319475328460010968 Yes Assistant Professor, Department of Theology and Islamic Studies, Imam Reza International University, Mashhad, Iran. استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد، ایران. narges aghati نرگس آقاتی nargesaghati479@gmail.com 100319475328460010969 100319475328460010969 No Master’s Student, Department of Theology and Islamic Studies, Imam Reza International University, Mashhad, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد، ایران.