fa بررسی تطبیقی مسأله قضا و قدر و رابطه آن با جبر و اختیار در تفسیر کبیر و المیزان تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-top: 0cm; line-height: 90%; text-align: justify;"><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.5pt;">وجود آیات متعدد پیرامون مسأله قضا و قدر الهی و آزادی و اختیار انسان باعث رواج گفتگوها در میان متکلمان، حکما و مفسران اسلامی و ارائه عقاید و آرائ متفاوتی شده است. این امر در تفاسیر کلامی از نمود بیشتری برخوردار است. در این میان فخررازی و علامه طباطبایی به عنوان نمایندگان دو مکتب تفسیری اشاعره و امامیه برداشت‌های متفاوتی در این باره داشته‌اند؛ فخررازی با تکیه بر مبانی کلامی اشعری صدور تمامی افعال انسان در زندگی فردی و اجتماعی و وقوع همه حوادث عالم را به دلیل تعلق قضا و قدر الهی امری حتمی و ضروری و تخلف از آن را محال دانسته و طباطبایی با استدلال به آیات و روایات و دلایل عقلی هیچ گونه ملازمه‌ای میان این دو قائل نیست. افزون بر این، اعتقاد یا عدم اعتقاد به مسائلی چون نقش آیات قرآن در تفسیر یکدیگر، نقش سیاق آیات در فهم صحیح، برخورداری قرآن از زبان خاص، حجیت سخنان اهل بیت</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:taher;"><span style="font-size:8.0pt;">^</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.5pt;"> در تفسیر، حجیت عقل در تفسیر و حسن و قبح عقلی، بخشی از دلایلی است که موجب برداشت‌های متفاوت فخررازی و طباطبایی از آیات مرتبط با مسأله مذکور شده است.</span></span></span></p> <p style="margin-left: 1cm; text-align: justify;">Existence of various verses about divine fate and human free will has brought about common discussions among the Islamic theologians, philosophers, and commentators and different opinions have been proposed. This issue has a more prominent representation in theologian commentaries. Among these commentators, Fakhr Razi and Allameh Tabartabaie, as representatives of two commentary schools of Asharites and Imamiyah, have had different inferences in this regard. Relying on theologian principles of Asharites, Fakhr Razi believes that all human actions in individual and social life as well as occurrence of all events of the world are due to the divine fate which is a definite and necessary thing and violation from this fate is impossible while for Allameh Tabatabaie, by relying on deduction from the verses and narrations as well as rational arguments, there is no concomitance between these two issues. In addition, believing or not believing to issues such as the role of Quran verses in commentary of each other, the role of the verses style in correct understanding, Quran&rsquo;s enjoyment from a specific language, authoritativeness of the speeches of Ahl ul-Bayt in commentaries, authoritativeness of reason in rational commentary, and goodness and evilness are among the reasons which have led to different inferences of Fakhr Razi and Allameh Tabatabaie from the verses related to the mentioned topic.</p> آیات قضا و قدر, جبر و اختیار, تفسیر کبیر, تفسیر المیزان Verses about Fate, Determinism and Free Will, Tafsir-e kabir, Afsir Almizan 153 174 http://tafsir.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-53&slc_lang=fa&sid=1 Javad Paak جواد پاک pakjavad@yahoo.com 10031947532846006182 10031947532846006182 Yes Payam-e Noor University of Qom دانشگاه پیام نور قم Mohammadtaghi Rafatnejad محمدتقی رفعت نژاد 10031947532846006183 10031947532846006183 No Payam-e Noor University of Qom دانشگاه پیام نور قم Rahmatollah Abdollahzadeh Arani رحمت الله عبدالله زاده آرانی 10031947532846006184 10031947532846006184 No Payam-e Noor University of Qom دانشگاه پیام نور قم