Scientific Journal Commentary Studies

fa بازتبیین مفهوم «صراط» در تفاسیر عرفانی پیش از ابن عربی و مقایسه آن با دیدگاه تفسیری- عرفانی ابن عربی Re-explanation of the meaning of "Sarat" in mystical interpretations before Ibn Arabi and its comparison with Ibn Arabi's interpretation-mystical opinion. تخصصي Special پژوهشي Research «صراط» از واژگان قرآن کریم است که مفسران با گرایش عرفانی بر اساس اندیشه و روش عرفانی خویش، مفاهیم مختلفی برای آن گفتهاند. مسأله پژوهش حاضر با روش توصیفی – تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانهای؛ بررسی مفهوم «صراط» در آیات قرآن و تفسیر و تأویل آن از تفاسیر عرفانی پنجعارف پیش از ابنعربی: سهلبنعبدالله تستری، ابوعبدالرحمان سلمی، ابوالقاسم قشیری، رشیدالدین میبدی و روزبهان بقلیشیرازی، همچنین مقایسه اجمالی آن با دیدگاه ابنعربی است. یافتههای پژوهش گویای آن است که مفاهیم و مصادیق متعددی برای «صراط» ذکر شدهاست که عبارتنداز: هدایت و سعادت، اقامه عبودیت، معرفت حق، مشاهده و مکاشفه، دعوت عام و خاص، سیر و سلوک عارفانه، شریعت الهی. تمام موارد یاد شده؛ بیانگر مسیریاست که در راستای معرفت حقتعالی، جهت رسیدن به هدایت، تکامل و سعادت انسان مطرح است که میتوان آن را منطبق با دیدگاههای تفاسیر نقلی دانست. باری دیدگاه ابنعربی در برخی تبیینها از صراط همسو با دیدگاه عارفان قبل از خود است ولی بر اساس مبنای وحدت وجودی وی تفسیری که از صراط ارائه میکند بر همه موجودات و انسانها چه مومن و چه غیرمومن منطبق است هرچند در برخی از تحلیلهایش صراط را به عنوان صراط خاص یا صراط محمدیه برای اوحدی از افراد منطبق میداند.   "Sarat" is one of the words of the Holy Qur'an, which mystical commentators have given many meanings to according to their mystical thought and method. This research is descriptive-analytical and according to library sources; To examine the concept of "sarat" in the verses of the Qur'an and its interpretation and interpretation from the mystical interpretations of five scholars before Ibn Arabi: Sahl ibn Abdullah Tustari, Abu Abd al-Rahman Solami, Abu Qasim Qashiri, Rashid al-Din Meibudi and Rozbahan Bagli Shirazi, as well as a brief comparison The findings of the research show that several concepts and examples have been mentioned for "Sarat" such as: guidance and happiness, establishment of servitude, knowledge of the truth, observation and revelation, general and specific calling, mystical path and conduct, and divine law. All these things; It represents the path that is in line with divine knowledge, to reach the guidance, evolution and happiness of man, which can be considered in accordance with the opinions of hadith interpretations. Ibn Arabi's opinion in some explanations of Sarat agrees with the opinion of the mystics before him, but according to the basis of existential unity, his interpretation of Sarat is applicable to all creatures and human beings, whether believers or non-believers. However, in some of his analyzes, he considers the path as a special path or Muhammadiyah path for some people.   تفاسیر عرفانی,صراط مستقیم,ابن‌عربی,عرفان اسلامی,تاویل قرآنی mystical interpretations,direct Sarat,Ibn Arabi,Islamic mysticism,Quranic interpretation. 163 188 http://tafsir.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2064-1&slc_lang=fa&sid=1 zeinab rameh زینب رامه zeinab.rameh@srbiau.ac.ir 10031947532846009484 10031947532846009484 No PHD student Azad University of Science and Research, Tehran, Iran دانشجوی دکترا دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Seyyed Hamidreza Mirazimi سید حمیدرضا میرعظیمی hmirazimi@ut.ac.ir 10031947532846009485 10031947532846009485 Yes Assistant professor University of Tehran استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران Mahmoud Sheikh محمود شیخ ma.sheikh@ut.ac.ir 10031947532846009486 10031947532846009486 No Assistant professor University of Tehran استادیار دانشگاه تهران