fa بررسی آراء مفسران أهل‌سنت و نوسلفیه درباره مفهوم حکم در آیه «وَ مَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ» تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;">تفسیر عموم مفسران فریقین از مفهوم &laquo;حکم به غیر ما أنزل الله&raquo; در آیه &laquo;</span><span style="font-family:wm_naskh qurani;"><span style="font-size:10.0pt;">وَ مَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُون</span></span><span style="font-family:b nazanin;">&raquo; با تبیین سلفیه تکفیری چه در حوزه تحدید مصادیق و چه در تنقیح مناط حکم شرعی تمایزهای گسترده‌ای دارد. أغلب مفسران عامه با تقیید مفهوم &laquo;حکم بغیر ما انزل الله&raquo; کفر را به مفهوم فقهی آن حمل نموده‌اند. باید تصریح نمود غالب مفسران أهل‌سنت با نظرداشت به روایت‌های پرشمار تفسیری ذیل آیه؛ أعم از آراء صحابه و روایات أسباب‌نزول، از إرائه تفاسیر واجد رویکرد تکفیری اجتناب نموده‌اند، اما نوسلفیان با کنار نهادن تفاسیر سه‌گانه و مقبول أهل‌سنت در تفسیر مفهوم حکم بغیر ما أنزل الله، تأکید خاص بر برخی مصادیق مفهوم حکم، تطبیق مبانی کلامی مشابه تفکر خوارج و إتکاء به برخی آراء أعاظم سلفیه معتقد به تفسیری رادیکال از این مفهوم شده‌اند که البته ریشه‌ای در آراء و منابع تفسیری أهل‌سنت ندارد.</span></div> <div style="text-align: justify;">The comment of the concept of &quot;hukm bi ghayri ma anzalallah&quot; in verse &quot; wa man lam yahkum bima anzalallah fa ula`ika humu `lkafirun&quot; by all Fariqain commentators differs greatly with that of Takfiri Salafists with regard to the concept and extension both.Most Sunni commentators, restricting the concept of &quot;hukm bi ghayri ma anzalallah&quot; viewed kufr as what understood in Fiqh. It should be pointed out that most of the Sunnite commentators, relying on numerous exegetic narrations under the verse have avoided Takfiri approach. Neo-Salafists, however, leaving the three current exegetic approaches of Sunni scholars and emphasizing some particular cases of the hukm, following khavarij and relying on some opinions of great Salafists accepted a radical interpretation of the concept that, of course, has no root in the interpretive views of the Sunni thought.</div> آیه 44 مائده, تفسیر کلامی, حکم به غیر ما أنزل الله, نوسلفیه Verse 44 of Maidah, Theological Commentary, Hukm bi Ghayri Ma Anzalallah, Neo-Salafism 95 104 http://tafsir.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-577-3&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Imandar حمید ایماندار hamidimandar@yahoo.com 10031947532846005724 10031947532846005724 Yes University of Shiraz دانشگاه شیراز Mohammadali Rezaei Kermani محمدعلی رضایی کرمانی 10031947532846005725 10031947532846005725 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد